"Tout le monde s'interroge sur comment laisser une meilleure planète à nos enfants mais on devrait plutôt penser à laisser de meilleurs enfants pour notre planète." — Anonyme

"Herkes çocuklarımıza nasıl daha yaşanabilir bir gezegen bırakabileceğini merak ediyor; ancak bunun yerine gezegenimize nasıl daha iyi çocuklar bırakabileceğimizi düşünmeliyiz."

Günlerdir küresel gündemin tam merkezini işgal eden COP31 Zirvesi’ni kendi penceremden yılların tahta kokulu sınıflarından ve insan ruhunu gözlemlemenin getirdiği o ağır tecrübeyle büyük bir dikkatle izliyorum.

Diplomasi koridorlarında devlet başkanları, bakanlar, bilim insanları bürokratlar, uzmanlar ve sivil toplum temsilcileri hararetli tartışmalar yürütüyor. Ekranlardan düşmeyen manşetler hep aynı dilden konuşuyor: Karbon salınımları, yeşil finansman fonları, fosil yakıtlardan çıkış takvimleri, endüstriyel dönüşüm megavatları... hedeflerinden geçilmiyor. Elbette bu teknik rakamlar ve uluslararası protokoller hayati önem taşıyor; gidişatın ne denli vahim olduğunu, Akdeniz kuşağının nasıl kavrulduğunu bilmemek için kör olmak gerekir.

Ancak o görkemli salonların ihtişamına baktığımda, asıl masanın üzerinde durması gereken ama hep kenara itilen o tek eksik unsuru arıyor gözlerim: İnsanın bizzat kendisini. Elbette bunların hepsi hayati önem taşıyor; rakamlar ürkütücü, gidişat vahim. Ancak ekranlara ve toplantı tutanaklarına baktığımda, o görkemli salonlarda eksik olan bir şeyin yani asıl unsurun bu konuda nasıl yetiştirilmesi gerektiğini arıyor gözlerim: İnsanın kendisini.

Dinar Müftüsü’nden ayakkabılı fotoğraf açıklaması!
Dinar Müftüsü’nden ayakkabılı fotoğraf açıklaması!
İçeriği Görüntüle

İklim değişikliği, çevre kirliliği, kuraklık ya da biyoçeşitlilik kaybı... Bunların hiçbirini "doğanın bize bir oyunu" ya da sadece "endüstriyel bir kaza" olarak göremeyiz. Ortadaki tablo, doğrudan doğruya insanın dünyayla kurduğu hastalıklı ilişkinin sonucudur. Doğayı bir emanet olarak değil, sınırsızca sömürülecek bir mülk olarak gören o doymak bilmeyen hırsın faturasıdır bugün ödediğimiz.

COP31’de imzalanacak her protokol, ayrılacak her bütçe kıymetlidir. Fakat masanın etrafında alınan kararların sahada karşılık bulabilmesi için, önce insanın zihnindeki ve vicdanındaki iklimi değiştirmemiz gerekiyor. Yere çöp, plastik şişe ve kapağı atmamanın bir kanun korkusu değil ahlak meselesi olduğunu kavramamış, tüketimi statü göstergesi sayan, israfı normalleştiren bir zihniyete dünyanın en gelişmiş yeşil teknolojilerini de verseniz sonuç değişmez.

Çoraklaşan sadece topraklarımız ve kuruyan göllerimiz değil; insanın merhameti, kanaatkârlığı ve geleceğe duyduğu sorumluluk bilincidir.

Benim penceremden görünen hakikat şudur:

Yarım asra yakın bir ömrü kürsülerde, sınıflarda ve kamu vazifesinin çetin yollarında geçirmiş bir öğretmen penceresinden bakınca hakikat tüm çıplaklığıyla önümüzde duruyor: Biz çocuklarımıza sadece fen, matematik, yabancı dil ya da sınav yarışlarında ipi göğüslenecek kuru bir malumat (savoir) yükledik; fakat onlara bir ağacın gölgesine şükretmeyi, bir damla suyun kıymetini idrak etmeyi, hudutlarını bilmeyi ve bu toprağın efendisi değil yalnızca mütevazı birer misafiri olduklarını öğreten o derin bilgelik (sagesse) dersini vermeyi ihmal ettik. Takdir ve teşekkür belgeleriyle süslediğimiz duvarlar, merhametsiz bir tüketim makinesinin dişlileri arasında ezilen ruhları gizlemeye yetmiyor.

Gezegeni kurtarmanın yolu, diplomatik metinlere yeni maddeler eklemekten önce, iyi ve erdemli insanlar yetiştirmekten geçiyor. Çocuklarımıza sadece matematik, fen ya da yabancı dil öğretmek yetmez; onlara bir ağacın gölgesine şükretmeyi, bir damla suyun kıymetini bilmeyi ve tabiatın efendisi değil, yalnızca mütevazı bir parçası olduklarını öğretmek zorundayız.

Dünya milyonlarca yıllık tarihinde nice buzullar gördü, nice felaketleri atlattı, kendi yaralarını sarmayı her defasında bildi. Asıl tehlike altında olan zavallı gezegen değil, bizzat insanlığın kendi ahlaki omurgasıdır, geleceğidir. Eğer biz bu doğaya saygı duyan, haddini bilen, sadece "tüketen" değil koruyan ve üreten erdemli çocuklar yetiştirebilirsek; inanın ki bu yorgun gezegen kendi kendini iyileştirecektir. Doğaya saygılı, sınırlarını bilen, kanunlarla koruyan değil, çevre bilincini vicdani bir sorumluluk bilen nesiller yetiştirebilirsek gezegen zaten kendi kendini koruyacaktır. Gelin, diplomasi masalarını tek başına kurtarıcı sanma yanılgısından vazgeçelim.

Soru basittir, cevap da oradadır: Kısacası; önce insanı yetiştirelim ki dünya yaşasın.