Afyonkarahisar Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Psikolojik Danışman ve Uzman Aile Danışmanı Sevda Doğan Medya03’de Büşra Mihrioğlu’nun konuğu oldu. Programda ekranın ardındaki sessiz tanıklar konuşuldu.

FENOMENLERİN O MÜKEMMEL HAYATLARININ ALTINDA BÜYÜK BİR TRAJEDİ OLDUĞUNU GÖRÜYORUZ

İnsanın kendini bu kadar çok göstermek istemesinin altında patolojik düzeyde bir bozukluk olabileceğini ifade eden Sevda Doğan, “Gerçeklik artık tek başına bir anlam taşımıyor. Her şey imgelere veya sehirlik birer metaya dönüşmüş durumda. Toplumsal krizler, yolsuzluklar, trajediler hatta başkalarının en mahrem acıları bile sosyal medyanın algoritmasında birer tüketim nesnesi haline gelmiş durumda. İzlenme oranı, beğeniler, likelar, etkileşimler çok daha önemli hale gelmiş durumda. Bugün çok beğeni alan, çok izleyici toplayan, çok takipçisi olan fenomen adı verilen kişilere baktığımızda sergiledikleri o mükemmel hayatlarının altında büyük bir boşluk büyük bir trajedi olduğunu görüyoruz. Çünkü insanın kendini bu kadar göstermek istemesi bile patolojik düzeyde kendisinde ruhsal anlamda bir bozukluk olduğunu bize gösteriyor.”

GİT GİDE DUYARSIZLAŞIYORUZ

Git gide toplumun duyarsızlaştığını sözlerine ekleyen Sevda Doğan, “Tabii ki herkes için bunu söyleyemeyiz ancak içerik tüketimi konusunda seçici olmazsak biraz skandal seyirciye dönüşüyoruz. Şöyle garip bir trajikomik bir var oluş halindeyiz. Mağduriyeti bizzat yaşayanlarla, o mağduriyeti akıllı telefonun arkasından, kamerasından izleyenler, kaydedenler veya dijital birer nesneye indirgeyenler arasında büyük bir fark oluştu. İnsani sınırlar tamamen silindi artık acıya tanıklık etmiyoruz, tüketiyoruz. Bu da git gide duyarsızlaşmanın önünü açıyor.”

İLETİŞİM GÜRÜLTÜSÜ YAŞIYORUZ

Telefona bakan, izole olmuş insanlara dönüştüğümüzü ifade eden Sevda Doğan, “Artık sokaklarda omuz omuza yürüyen insanlar yok, kalabalıklar yok. Karanlık odalarında, yataklarında, salonlarındaki kanepeye gömülmüş telefona bakarken izole olmuş insanlar görüyoruz. Dijital süreçdeki insanlar birbirine gerçekten eklemlenmiyor. Gerçek fiziki anlamdaki birliktelik gibi bir olmuyor. Dayanışma ruhu ortaya çıkmıyor. Peki bu sistem nasıl işliyor diye baktığımızda: Bir skandal patlak verdiğinde sosyal medyada milyonlarca insan aynı öfkeyi kusuyor, aynı etiketleri, hashtagleri açıyor. Binlerce insan buna tanık olduğunda belki çok büyük etki yaratılıyormuş gibi gelebilir. Ancak bir kaç saat parlıyor ve en üst noktaya ulaştıktan sonra ertesi gün yerine bambaşka bir gündeme bırakıyor.

Buna iletişim gürültüsü ismi veriliyor. Bu gürültü ne bir onarıma dönüşebiliyor, ne bir şeye fayda edebiliyor. Neye tepki göstermişse onu tam anlamıyla ortaya koyabiliyor ya da değiştirme gücüne sahip oluyor. O birleşen topluluklar gibi dijital anlamda birleşmenin çok ciddi bir etkisi olmadığı düşünülüyor. Sadece dijital bir havalandırma kanalı gibi insanlar öfkelendiğini zannetme konforuna ulaşıyorlar ama bunun eylemi de kalıcı olmuyor.”

KOCA KOCA PAYLAŞIMLAR YAPILIYOR, KAĞITTAN KAPLAN GİBİ YIKILIP GİDİYOR!

Eski bayramlara duyulan özlemlerin artık storylerde kaldığını ifade eden Sevda Doğan, “Farklı bir konu gibi gelebilir, bayramlarımızı düşünelim mesela. Milli ya da dini bayramlarımıza baktığımızda eski tadı bulamıyoruz diye yakınıyor herkes. Story ile paylaşıyoruz. Bir anma gününü, töreni, Ramazan-Kurban bayramını düşünelim. Tatile giden aileler olabiliyor, o birliktelik ruhu maalesef kalmadı. Storylerde kaldı bu bayramları kutlama olayı. Önceden bütün halkın eşlik ettiği şekilde bayramlar kutlanırdı. Ben çocukluğumu hatırlıyorum! O bandoya eşlik edilirdi, fener alayı olurdu ama buna bütün halk eşlik ederdi. Şu an bakıyoruz ki insanlar bunun için sadece bir hikaye, gönderi paylaşmayı yeterli buluyor. Bu da bizim içimizde o çocukluğumuzda uyanan coşkuyu uyandırmıyor. O his, heyecan, içimizdeki kıpırtıyı maalesef ki kaybettik. Koca koca paylaşımlar yapılıyor ama sözde kağıttan kaplan gibi yıkılıp gidiyorlar.”

YAS TUTMA KAPASİTEMİZİ ARTIRMALIYIZ

Sevda Doğan, “Bireysel düzeyde dijital hijyen kesinlikle gerekli ve yas tutma kapasitemizi artırmamız lazım. Özellikle ruhumuza yaptığımız zalim ve kontrolsüz o kaydırma alışkanlığına bir dur demeliyiz. Instagramda ben görmüştüm, kaydırırken bazen uyarı veriyordu. Bu kadar yetmez mi gibi! Keşke bu tarz uygulamalar sık olsa. Çünkü farkında olmadan saatlerce ekran kaydırdığımız zamanlar oluyor. Önce buna bir dur demeliyiz ve kimleri takip ettiğimiz, hangi grupları takip ettiğimiz ve kimlerinde bizi takip ettiğini mutlaka bilmeliyiz.

Biz sosyal medya kullanıcıları olarak birbirimize de genelde dijital anlamda iletişim kurduğumuz bir çağda yaşarken, özellikle o algoritmalarda karşımıza bizim ilgilendiğimiz, alışveriş yaptığımız sitelerin reklamını karşımıza çıkarıyor. O yüzden nelere tanık olduğumuz, nelere baktığımız, nelerle ilgilendiğimiz konusunu gözden geçirmekte fayda var. Burada sosyal medyada ruhsal kapasitemizi aşan o şiddet görsellerine sürekli maruz kalmak empati becerinizi arttırmıyor maalesef. Tam aksine kalbimizi nasırlaştırıyor. Bu uyuşmayı seçmek yerine içeride biriken acıya, yas duygusuna izin vermeliyiz. Üzücü bir olay yaşadığımızda ya da biri buna tanık olduğunda yas tutma kapasitemizi arttırmak gerçekten iyileşmenin önündeki engel olan en büyük şeylerden biri.

Biz yas tutarak iyileşebiliriz. Dünyayı kurtaramazsak bile böyle bir vaadimiz asla yok. Kendi sokağımızda, sınıfımızda iş yerimizde gören duyan temas eden aktif bir özne olmalıyız. Bana necilik anlayışından bir an önce vazgeçip hayatımızda ters giden ne varsa temas edebildiğimiz ölçüde yardımcı, destek olmakta fayda var.

Peki, toplumsal düzeyde ilişkisel anlamda ne yapmalıyız? Kişilere, kimliklere, siyasi görüşlere veya yakınlığımıza göre esnetilmeyen bazı kurallar ve sınırlar çizmek zorundayız. Her insanın onurunu merkeze alan evrensel bir ahlak zemininde yeniden buluşmak zorundayız. Artık insanlar toplumda o kadar çok ayrıştılar, o kadar çok grup şeklinde birbirlerinden ayrıldılar ki! Birinin yaşadığı acıya tanık olduğumuzda, bizden farklı bir görüşe sahipse şayet pek de bu bizi ilgilendirmez gibi düşünebiliyoruz ama insan olduğumuz için insan olmanın onurunu da merkeze alarak bunu yaşayan, tanık olan her kimse onun acısına ortak olmalıyız. Burada dijital sürünün o saatte kalabalık yalnızlığından çıkıp yüz yüze temasın, komşuluğun sivil dayanışmanın sıcaklığına dönmek zorundayız.” ifadelerini kullandı.

AFSÜ mezun kart uygulaması hayata geçiriliyor
AFSÜ mezun kart uygulaması hayata geçiriliyor
İçeriği Görüntüle

Programın tamamını aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz.

https://www.youtube.com/watch?v=uqH2SthDuFY