AKÜ Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Süleyman Gücek asrın felaketinin yıldönümüne sayılı günler kala sosyal medya hesabından 6 Şubat başlıklı bir paylaşım yaptı. Gücek, “Hasarı belirleyen deprem değil; zemin, yapı kalitesi ve denetimdir.” dedi.
BU METİN UNUTMAMAK İÇİNDİR!
Gücek paylaşımında şunları söyledi: “6 Şubat bir tarihten fazlası; bir gecede yitirilen on binlerce canın ve geride kalan derin acının adıdır. Aradan 3 yıl geçti; acı dinmedi, sorumluluk hâlâ omuzlarımızda. Bu metin, 6 Şubat’ta hayatını kaybedenleri rahmetle anmak ve unutmamak içindir. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası 2.302.269 bina incelenmiş; bunların 260.456’sı (%11) yıkık veya ağır hasarlı olarak tespit edilmiştir. Bu yapıların %80’i 2000 yılı öncesinde inşa edilmiştir.
Bilimsel ortak görüş: 6 Şubat 2023 depremlerinde hasarın temel nedenleri; zemin problemleri ile birlikte mühendislik, proje ve denetim eksiklikleridir. Özellikle alüvyon zeminlerde sıvılaşma, zemin büyütmesi ve rezonans etkileri hasarı artırmış; zemin–fay ilişkisinin birlikte değerlendirilmemesi ile geoteknik arazi ve laboratuvar verilerinin projeye yansıtılmaması risk düzeyini büyütmüştür.”
DENETİMLİ YAPILAR ÇOK DAHA GÜVENLİ
Denetimli yapıların çok daha güvenli olduğunu ifade eden Gücek sözlerinin devamında şunları söyledi:
“En Fazla Hasarın Görüldüğü İller: Yıkık ve ağır hasarlı 260.456 bina içinde en fazla hasarın görüldüğü Adıyaman, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş ve Malaytay illeri özelinde yapım yılı dağılımı şöyledir:
•2000 yılı öncesi: 165.000 bina •2000–2008: 30.000 bina •2009–2018: 15.000 bina •2018 sonrası: 4.500 bina
Yapı Denetim Kanunu, 2001’de yürürlüğe girmiş, 2002’de 19 pilot ilde olmak üzere 2011 yılından itibaren ülke genelinde zorunlu hale gelmiştir. 6 Şubat depremleri, hasarın yalnızca “eski bina” meselesi olmadığını; mühendislik kalitesi, zemin etüdü ve yapı denetiminin hayati önemini net biçimde ortaya koymuştur. Denetimli yapıların, denetimsizlere kıyasla çok daha güvenli olduğu görülmüştür.”
DEPREM OLACAK MI, OLMAYACAK MI? TARTIŞMASI ZAMAN KAYBI
65 milyon kişinin aktif faylar üzerinde yer aldığını ifade eden Gücek, “Fay Gerçeği: Kaçış Yok 81 ilin 68’inin ve 922 ilçenin 536’sının aktif faylar üzerinde yer aldığı; ülke nüfusunun yaklaşık %75’inin (65 milyon kişi) bu alanlarda yaşadığı bir ülkede, “deprem olacak mı, olmayacak mı?” tartışmasını sürdürmek zaman kaybıdır.
Sonuç olarak, Hasarı belirleyen deprem değil; zemin, yapı kalitesi ve denetimdir. Depremlerde hayatını kaybeden tüm vatandaşlarımızı saygı, rahmet ve özlemle anıyor, geride kalanlara sabır diliyorum. Bu acıların bir daha yaşanmaması için sorumluluğumuzu hatırlatıyoruz.” ifadelerini kullandı.
