AKÜ Tarih Bölümü Yüksek Lisans Öğrencisi Ayşe Nur Sayit, Medya03’de Moderatörlüğünü AKÜ Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Dr. Talat Koçak’ın yaptığı programın konuğu oldu. Programda; islam öncesi Türklerin İstanbul kuşatmaları konuşuldu.
İSTANBUL TARİH BOYUNCA DEVLETLERİN VE MİLLETLERİN İLGİSİNİ ÇEKTİ
İstanbul’un Asya ve Avrupa kıtasını birbirine bağlaması, kültürel mirasları nedeniyle tarih boyunca devletlerin ve milletlerin ilgisini çektiğini ifade eden Ayşe Nur Sayit, “İstanbul tarih boyunca Türkler, diğer milletler ve devletler açısından hep önemliydi. Her zaman ele geçirilmek istenen bir şehirdi. Şehrin jeopolitik konumu! Tarih boyunca hem Asya ve Avrupa kıtasını birbirine bağlaması hem de şehirdeki kültürel miras bütün milletler açısından çok önemliydi. Şehirde bulunan Ayasofya gibi önemli mabetler, antik yerler tarih boyunca bütün Devletlerin, milletlerin ilgisini çekmişti.”
İSTANBUL’U İLK DEFA MİLATTAN ÖNCE HUNLAR KUŞATTI
395 yılında İstanbul’u ilk kuşatanların Hunlar olduğunu ifade eden Ayşe Nur Sayit sözlerini şöyle sürdürdü: “Hunlardan bahsetmek gerekirse en güçlü dönemlerini Teoman’ın oğlu Mete Han döneminde yaşadılar. Mete Han’dan sonra gittikçe zayıflamaya başladılar. Metehan’ın milattan önce 175'te ölümünden sonra, Hun’lara bağlılığını kaybeden kavimler, Karadeniz'in kuzeyinden Avrupa'ya doğru göç etmeye başladılar. Burada pek çok Türk boyları var. Avarlar, Peçenekler gibi. Karadeniz'in kuzeyine giden Türk boyları burada batı kaynaklarında barbar olarak adlandırılan Ostrogot, Vizigot gibi kavimlerle karşılaştılar. Bu kavimleri de önlerine katarak Avrupa'ya doğru ilerlemeye başladılar.
Balamir öncülüğünde Batıya göç eden Türk kavimleri burada Avrupa Hun devletini kurdu. Daha sonra Bizansla (Doğu Romayla) pek çok ilişkilerde bulundular. Kimi iyi, kimi kötü ama birinci Theodosius döneminde Hunlar ve Romalıların arası bozulmuş ve ilk defa milattan önce 395 yılında Hunlar İstanbul'u kuşatmışdır. Buradaki savaştan sonra Margos Barışı imzalanmıştır. Kuşatmanın ardından bu barış anlaşmasına göre Bizans, Hun topraklarından gelen asker kaçaklarını kabul etmeyecek ve Hunların düşmanlarıyla barış anlaşması yapmayacaktı. Bu anlaşma daha sonra Bizans imparatorunun anlaşmayı ihlal etmesiyle bozulmuştur. Burada da Margos Başpiskoposun da Hunlarla anlaşması üzerine Atilla tekrar seferlere başlamıştır.”
717-718 YILLARI ARASINDA ARAPLAR İSTANBUL’U KUŞATTI
Arapların İstanbul’u 717-718 yılları arasında kuşattığı bilgisini aktaran Ayşe Nur Sayit, “Bulgarlar günümüzde kendilerini Türk olarak tanımlıyorlar ama isimlerine baktığımızda Bulgar kelimesi karış ve karışmaktan gelmektedir. Bugün bile hâlâ O Türkçe kelimeyi kendilerine millet olarak aldılar. Bunlarla yine Karadeniz'in kuzeyine göçen topluluklardan, Türk toplumlarından bir tanesidir. Bir diğer millet olan Araplar, 717-718 yılları arasında İstanbul'u kuşatmıştır. Bu dönem Bulgarlar ve Bizans'ın öncekine nazaran ilişkileri iyi olduğu için burada Bizans'ın yanında yer almışlardır ve Araplara karşı 20 Bin çıkartma yapan Bulgar hanı Tervel Han burada Bizans'ın yanında yer alarak buradaki kuşatmayı kırmış ve Bizans'ın başarılı olmasını sağlamıştır.”
TÜRK BOYLARI FARKLI TARAFLARDA SAF TUTTU
“Tarih boyunca baktığınızda Türk boylarının arasında çok çekişme ve rekabet olduğu için farklı taraflarda hep saf tuttuklarını görüyoruz.” diyen Ayşe Nur Sayit sözlerini şöyle sürdürdü: “Özellikle 1071 yılında Sultan Alparslan'ın Anadolu'nun fethiyle Malazgirt savaşında diğer Türk boyları taraf değiştiriyorlar. Mesela 622 yılında Persler ve Bizanslılarla savaşırken burada Hazarlar Bizans'ın tarafından, Avarlar ise Perslerin İranlıların tarafında yer alıyorlar. Bu savaşta Avarların desteğini alan İran (Pers) imparatorluğu büyük bir başarı elde ediyor.”
TARİH BOYUNCA TÜRKLERİN İSTANBUL’A YÖNELİK SEFERLERİNİ GÖRÜYORUZ
Ayşe Nur Sayit son olarak, “Asırlardır süregelen Türklerin İstanbul'a karşı bir aşkı var. Bu olay Osmanlı dönemi Fatih Sultan Mehmet döneminden ibaret değil. Öncesi de var. Burada gerek Hazarlar, gerek Avarlar, dolaylı veya direkt olsun bir şekilde hep İstanbul için çarpışmışlar. Tarih boyunca Türklerin İstanbul'a yönelik seferlerini görüyoruz. Kimi zaman burada Bizansla ittifak halinde olmuşlar, kimi zaman Perslerle ittifak halinde olmuşlar, kimi zaman ikisine karşı bir rakip olarak bu kuşatmaları yapmışlar.” ifadelerini kullandı.
Programın tamamını aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz.