Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi (AFSÜ) akademisyenlerinin hemşirelerle gerçekleştirdiği araştırma, sigara dumanının dağıldıktan sonra bile kimyasal kalıntılar bırakmasının doğurduğu risklere dikkat çekti. Ankara’daki bir üniversite hastanesinden 404 hemşirenin katıldığı çalışma, uluslararası hakemli Tobacco Induced Diseases dergisinde yayımlanmak üzere kabul edildi.
404 HEMŞİRENİN KATILIMIYLA GERÇEKLEŞTİRİLDİ
AFSÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Yasemin Çelik’in, Hem. Hasan Furkan Özdemir ve Doç. Dr. Aydın Balcı ile yürüttüğü “Hastane Hemşirelerinde Üçüncü El Sigara Dumanına İlişkin İnançlar ve Tütün Ürünü Kullanımı: Kesitsel Bir Çalışma” (Thirdhand Smoke Beliefs and Tobacco Product Use Among Hospital Nurses: A Cross-Sectional Study) başlıklı araştırma sigara dumanı ortadan kalktıktan sonra bile varlığını sürdürebilen tütün kalıntılarının oluşturduğu sağlık riskine odaklandı.
Bir hastanede görev yapan 404 hemşirenin katılımıyla gerçekleştirilen araştırmada, “üçüncü el sigara dumanı” (Thirdhand Smoke) olarak tanımlanan tütün kalıntılarına ilişkin inançları ile tütün ürünü kullanım durumları incelendi. Sigara söndürüldükten ve mekandaki görünür duman ortadan kalktıktan sonra geriye kalan kimyasal kalıntılar; giysiler, saç, mobilyalar, duvarlar, araçlar ve çeşitli yüzeylerde bulunabiliyor.
AFSÜ akademisyenlerinin çalışması, sigara kullanımının yalnızca içildiği anda ortaya çıkan bir maruziyet olmadığını; duman ortadan kalktıktan sonra geride kalan kalıntıların da sağlık açısından üzerinde durulması gereken bir konu olduğunu ortaya koyması bakımından dikkat çekiyor.
SİGARA SÖNDÜKTEN SONRA DA İZ BIRAKIYOR
AFSÜ’lü akademisyenlerin araştırmasında hemşirelerin, bu kalıntıların insan sağlığına zarar verebileceğine ve çevrede uzun süre varlığını sürdürebileceğine yönelik inançları değerlendirildi. Çalışmanın sonuçlarına göre hemşirelerin, üçüncü el sigara dumanının sağlığa zarar verebileceğine ilişkin inançları, bu kalıntıların çevrede uzun süre devam ettiğine ilişkin inançlarından daha güçlü çıktı.
Araştırmada tütün ürünü kullanımının, hemşirelerin üçüncü el sigara dumanına ilişkin inançlarıyla ilişkili olduğu görüldü. Sigara kullanan hemşirelerin üçüncü el sigara dumanına ilişkin inanç puanları daha düşük bulunurken, elektronik sigara ve nargile kullanmayan hemşirelerin puanlarının daha yüksek olduğu belirlendi.
Dr. Öğr. Üyesi Yasemin Çelik, üçüncü el sigara dumanı kavramını daha önce duymuş olmanın, diğer etkenler hesaba katıldığında tek başına belirleyici bir faktör olarak ortaya çıkmadığını söyledi. Dr. Öğr. Çelik, elde edilen bulguların sağlık çalışanlarına yönelik eğitimlerde yalnızca aktif ve pasif sigara dumanına değil, yüzeylerde ve eşyalarda kalabilen tütün kalıntılarına da yer verilmesinin önemini ortaya koyduğunu dile getirdi.
Üçüncü el sigara dumanına yönelik hedeflenmiş eğitimlerin gerekliliğine dikkat çeken Doç. Dr. Aydın Balcı ise çalışmanın, hastanelerde dumansız ortam politikalarının güçlendirilmesi ve tütün ürünü kullanan sağlık çalışanlarına sigarayı bırakma konusunda destek sağlanması bakımından, sorunun üzerinde yeterince durulmayan bir boyutuna ışık tuttuğunu söyledi.