Afyonkarahisar Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Psikolojik Danışman ve Uzman Aile Danışmanı Sevda Doğan Medya03’de ‘Sözün Özü’ programında Rasime Fedakar’ın konuğu oldu. Programda; tatilde öğrencilerin neler yapması gerektiği konusu konuşuldu.
ÇOCUKLAR İÇİN TATİLİ VERİMLİ DÜZENLEMELİYİZ
Öğrenme süreçlerinin sekteye uğradığında öğrenme kayıplarının yaşanabileceğine dikkat çeken Sevda Doğan, “Çocuklarımız yaz tatiline girdi. Tatil dediğimizde aklımıza hep dinlenmek geliyor. Ancak; biz bu tatili daha verimli geçirme şeklinde düzenlemeliyiz. Tamamen hiçbir şey yapmamak değil, beynin ve bedenin nasıl sağlıklı dinleneceğine karar vermektir. Nöro bilimsel bakışa göre beyin tamamen atıl kaldığında, bilişsel uyarıcılara kapandığında öğrenme kayıpları yaşanır. Çünkü; yılın 10 ayında çocuklar sürekli bir şey öğrenmeye çalıştılar. Kitap okudular, ders dinlediler ve iki-iki buçuk ay süresince hiçbir şey yapmamak beyindeki bu nöro bilimsel süreci yavaşlatabilir.
Beynimiz son derece esnek bir yapıya sahiptir. Biz buna nöroplastisite deriz. Yeni bir bilgi öğrenildiğinde nöronlar ateşlenir ve birbiriyle bağlanır. Öğrenme süreçleri sekteye uğradığında beyindeki bu alanlar, nöronlar budanarak öğrenme kayıpları yaklaşık %30'a kadar azalabilir. Bu durum beyindeki gri maddenin hacminin azaldığı anlamına gelir.”
ÇOCUĞUN HAYATI YAZ TATİLİNDE DE PROGRAMLI DEVAM ETMELİ
Sevda Doğan sözlerini şöyle sürdürdü: “İşlevsel olarak bu durum beynimizi etkileyebilir. Yapılan diğer araştırmalarda ise günde 20 dakika kitap okumanın neredeyse bu öğrenme kayıplarını en aza indireceği bulunmuş. Burada akademik kitap, ders kitaplarını açıp okumalarından bahsetmiyoruz. Eğitici öğretici bir hikaye olabilir. Küçük yaş grubu karikatürlü şeyleri çok seviyor o tarz, dergiler veya kitaplar olabilir. Bilmeceler-bulmacalar, sudoku olabilir. Buna benzer beyni çalıştıracak, zihni çalıştıracak kitaplar okunursa öğrenme kayıpları en aza indirilebilir. Çocukları ebeveynleri ve öğretmenleri de yönlendirmiştir. Çalışma planları ve saatleri belli olmalı. Uyuma ve uyanık kalma, yatağa girme süreleri belli olmalı. Ekran süreleri belli olmalı. Çocuğun hayatı yaz tatilinde de programlı bir şekilde devam etmeli.”
KİTAP OKUMAK DİKKAT SÜREMİZİ ARTIRIYOR
Kitap okumanın önemini Yunus Emre’nin “İlim ilim bilmektir. İlim kendin bilmektir. Sen kendini bilmezsen ya nice okumaktır!” sözüyle örneklendiren Sevda Doğan şunları söyledi: “Hangi yaş grubunda olurlarsa olsunlar 7'den 70'e herkese kitap okumalarını tavsiye ediyorum. Zengin bir kelime dağarcığı ediniyor insanlar. Bir kitap okuduğunda çok bir şey kazanmıyormuşum gibi hissedebilirler ama bir zaman sonra çok daha farklı kelimelerle kendilerini ifade edebildikleri ve kendilerine dair daha farklı bir içgörü kazandıklarını fark ederler. Bunu denesinler, daha derinlemesine düşünebilme yeteneğine sahip olmayı sağlar. Ve dijital çağın getirdiği en önemli tehlikelerden biri de sürekli bildirimler ve kısa videolar vasıtasıyla bunlara maruz kaldığımız için dikkat süremizin azalması. Kitap okumak aslında dikkat süremizi de arttırıyor, odaklanma yeteneğimizi geliştiriyor ve bu konuyla ilgili son olarak da Yunus Emre şöyle söylemiştir, “İlim ilim bilmektir. İlim kendin bilmektir. Sen kendini bilmezsen ya nice okumaktır!” Kitap okumak nihayetinde insanların dış dünyayı keşfederken dönüp dolaşıp kendilerinde bir şey bulduğu bir yolculuktur.”
SPOR YAPMAK STRES SEVİYEMİZİ AZALTIR
Öğrenciler için spor yapmanın önemine dikkat çeken Sevda Doğan, “Yaz tatili öğrencilerin fiziksel enerjilerini dışa atmaları gereken, sosyal ihtiyaçlarını doğru kanallarla giderebildikleri de bir süreç olmalı. Spor yapmak dopamin ve endorfin hormonu salgılar. Stres seviyemiz azalıyor ve daha mutlu bir insan olabiliyoruz. Böylece yürüyüş yapmanın depresyonu azalttığı yönünde çok ciddi bulgular var. Buna benzer çok çalışmalar var. Hem bireysel, hem grup, hem sosyal ilişkilerimizi güzelleştirir, geliştirir hem de bireysel anlamda bir takım dinamikleri de harekete geçirir. Aidiyet duygusu gibi ve bireysel sporların da öz disiplini desteklediğini söyleyebiliriz.”
YAZ TATİLİNDE TYT’Yİ MUTLAKA BİTİRMELİLER
Liseye devam eden öğrencilere önemli tavsiyelerde bulunan Sevda Doğan, “Özellikle TYT yi bitirmemiş olan 9, 10, 11 ve 12 sınıfa giden çocuklar! Hangisi olursa olsun mutlaka yaz tatilinde TYT’yi bitirmelerini öneriyorum. Yazın mutlaka TYT bitmeli. Bunun için bir planlama mutlaka önlerinde olmalı. Tabii ki günde 10 saat çalışmaktan bahsetmiyorum. 4-5 saatlerini ayırarak bu konuya kafa yorarak geçirebilirler. Herkesin ders çalışma rutini birbirinden farklı. Kimisi sabah erkenden kalkıyor, kimi yatarken gece sessizlikte yapabiliyor. Bunları da çok iyi ayarlamalı kendine göre. 4-5 saat nitelikli bir çalışmayla yaz tatilinde 2 ayda TYT bitirilebilir. Her gün düzenli olarak paragraf ve problem çözsünler. Özellikle yeni nesil sınavlar bize gösterdi ki artık okuduğunu anlayan çocuk önde oluyor. Ve yine vurgulayak üzerine bastıra bastıra söylüyorum ki! Lütfen her gün en az yarım saat kitap okusunlar. Bu müthiş bir alışkanlık. Bu sadece çocuklara verdiğimiz bir tavsiye değil. Hepimizin yapmak zorunda olduğumuz bir şey. Tüm konuları baştan çalışmak yerine önce bir deneme yapsınlar. Hangi konularda eksiklikleri varsa özellikle o konulara yoğunlaşabilirler. Nokta atışı tespit yapmaları burada isabetli bir karar olur. Veliler sürekli ders çalış diye baskı yapmak yerine bir plan oluşturabilirler. Elbette psikolojik yönden de çocukları desteklemek çok önemli. Hayat bir denge, çocuklar da yaz tatilinde dengeli bir planla hem beslenmesi hem sporu hem arkadaşlarıyla sosyalleşmesi hem de ders çalışması yönüyle dengeli bir plan yürütülürse bence sonraki yıla çok daha verimli bir geçiş yapmış olurlar. Bunun için de önce çocuğa sorumluluk alma becerisini kazandırmak gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
Programın tamamını aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz.
