Afyonkarahisar Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Psikolojik Danışman ve Uzman Aile Danışmanı Sevda Doğan medya03.com’da Büşra Mihrioğlu’nun konuğu oldu. Programda cinsel istismarla mücadele konuşuldu.
RIZA DIŞI HER TÜRLÜ EYLEM CİNSEL İSTİSMARDIR
Bir kişinin rızası yoksa bunun kesinlikle cinsel istismar, taciz ve saldırı olacağını ifade eden Doğan konuyla ilgili şunları söyledi: “Cinsel istismar, önlenebilir toplumsal bir sorundur. Bunun için hem koruyucu, hem önleyici çalışmalara topyekün katılmak ve önleyici programlar yürütmek gerekir. Yerel yönetimler, Okullar, STK’lar, adli makamlar, kolluk kuvvetleri de dahil olmak üzere eş güdümlü bir çalışma söz konusu olursa! Hem böyle bir olayın yaşanmasının önüne geçmiş oluruz hem de karşılaştığımız cinsel istismar vakalarında, çocuğun veya maruz kalan kişinin ikincil örselenmemiş önlemiş oluruz.
Bedensel temas içeren rıza dışı her türlü eylem cinsel eylem, istismardır. Çocuk cinsel istismarı, dijital şiddet, flört şiddeti, ısrarlı takip gibi eylemleri cinsel şiddet çatısı altında toplayabiliriz. Cinsel şiddeti tanımlayan en kritik kavram rıza kavramıdır. Eğer bir kişinin rızası yoksa bu kesinlikle cinsel istismar, taciz ya da cinsel saldırı olarak adlandırılabilir. Cinsel saldırıda cinsel organları hedef alan istenmeyen rıza dışı bir durum söz konusu iken cinsel istismarda lakap takma, laf atma gibi davranışları içerir. Rıza, özgür iradeye verilen istenildiğinde geri çekilebilen net ve istekli bir “Evet”tir. Bunu ayırmak gerekir. Cinsel şiddet asla mağdurun suçu değildir ve onun rızasıyla da değildir. Özellikle hiçbir çocuk böyle bir şeye rıza göstermez.”
AHLAK DIŞI DAVRANIŞLARIN KABUL GÖRMESİ İSTİSMARIN SÜRMESİNE SEBEP OLUYOR
Kişilerin sessiz kaldığında cinsel istismarın sürmeye ve destek görmeye devam ettiğini ifade eden Doğan şunları söyledi: “Ataerkil düzen maalesef toplumda erkeğin baskın olduğu, erkek aidiyetinin, cinsiyetinin kutsandığı, erkek çocuk doğurmanın kadına değer kattığının düşünüldüğü toplumlarda! Buna benzer bağnaz bir inanışın sürdüğü toplumlarda ki hâlâ günümüzde devam ediyor. Burada kadını cinsel yönden kullanılacak bir nesneymiş gibi algılaması kişilerin bu örtük istismarın da sürmesine yol açar. Burada erkekler arasında kabul gören cinsellik üzerine gevşek bir dil, sadakatin küçümsenmesi imalı ve şaka yollu, aşağılayıcı konuşmalar ve belki de en kötüsü bu durumun bulunulan ortamda kabul görmesi, cinsel istismarın örtük bir şiddetidir. Buna örtük destek vermek anlamına gelir. İnsan sosyal bir grup içinde var olabilir. Hal böyleyken bu grup içinde ahlak dışı davranışların kabul görmesi, Epstein vakasında da bunu görüyoruz istismarın da sürmesine sebep oluyor. Bu sessizlik kültürü, bu güç ilişkisinin sürmesinin en büyük belirleyicisi oluyor. Çok kişi sessiz kaldığında bu olaylar sürmeye ve destek görmeye devam ediyor.”
ÇOCUKLAR NE ANLAMA GELDİĞİNİ BİLMEDİĞİ KÜFÜRLER EDİYOR
Çocukların cinsel şiddet ve cinselliği çağrıştıran ancak ne anlama geldiğini bilmediği küfürler ettiklerini ifade eden Doğan şunları söyledi: “Ataerkil şiddet sarmalının malzemesi haline gelmiş cinsel şiddetleri birçok toplumda yaygın olduğu için önüne geçilemediği müddetçe herkesin cinsel şiddet dili maalesef evine giriyor. Dil toplumsal yapıyı da algıyı da inşa ediyor. Ve şiddeti meşrulaştıran kalıpları yıkmak, bilinçlenmenin de ilk adımıdır. Ortaokul çağındaki çocuklarda küfür gibi özellikle cinsel şiddeti içeren, cinselliği çağrıştıran ancak çocukların bile anlamını bilmediği bir dil, kalıp var.
Çocuklar bu ne anlama geldiğini bilmediği sözleri nereden öğreniyorlar? Bunu düşünüp sorgulamakta fayda var. Aşağılayıcı küfürler, olmadık konuşmalar, cinselliği çağrıştıran birçok söz çocukların dilinde maalesef ki! Bunun bir nedeni teknolojiyle birlikte çocukların oynadıkları oyunlardan, izledikleri videolardan bu şiddet diline şahit olmaları. Yapay zeka ve benzeri araçların da kız çocukları ve kadınları hedef alarak rıza dışı cinselleştirilmiş içerik üretmekte kullanılması bunun sürmesine yol açıyor.”
YAPAY ZEKAYI KİŞİLERE ZARAR VERMEK İÇİN KULLANIYORLAR
Yapay zeka araçlarının kullanılarak suç işlendiğini ifade eden Doğan yaşadığı bir olayı şu sözlerle anlattı: “Geçenlerde karşılaştığım olayda adli olarak da yargılamaya dahil oldu. Bir kadının kafasına çıplak bir kadının vücudunu monte ederek, bunu yaymak suretiyle bir suç işleniyor. Buna benzer yapay zeka araçlarını kullanarak cinsel şiddeti, kişilere zarar vermek amacıyla bu tür araçların kullanıldığını, kadınların ve kız çocuklarının zarar gördüğünü maalesef üzülerek görüyoruz. Kadınların ve çocukların güvenliği bu halde açıkça ihlal ediliyor. Bu riskler sıfır tolerans ilkesiyle ele alınmalı. Uluslararası standartlar çerçevesinde birtakım güvenlik önlemleri alınmalı. Kamu kurumları, Okul yönetimleri, adli makamlar çocukları cinsel şiddetten korumanın hep birlikte bir yolunu bulmalılar.”
BİR ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARA ASLA RIZA GÖSTERMEZ
Kız çocuklarının cinsel istismara uğradıklarında babalarından destek görmediklerine şahit olduğunu ifade eden Doğan konuyla ilgili şunları söyledi: “Küçük yaş grubunda olan çocuklar için annesi bezini değiştirecekse! Herkesin olduğu bir ortamda değil ayrı bir odaya giderek değiştirmeli. Çocuklar hissetmez, bilemez, anlayamaz gibi düşünülüyor, bu doğru değil. Çünkü; özel bölgeler, cinsel organlar özeldir ve küçük bir bebek bile olsa onun bezini değiştirmek için anne-baba yalnız bir ortama geçmelidir. Çocuğun izni olmadan vücuduna dokunmak, anne-babanın da hakkı değildir. Çocuğa hayır deme becerisi kazandırın, sebebini açıklayarak.
Çocuğun rahatsız hissettiği bir durumu ifade ettiğinde mutlaka bunun üzerine gidilmeli, duygularını ifade etmesi için oyunla veya diyalogla yaş grubuna göre yardımcı olunmalı. Çocuğun maruz kaldığı cinsel istismar, cinsel şiddet olayında rızası vardır diye düşünen insanlar çok maalesef. Bir çocuk asla buna rıza göstermez, böyle bir şey söz konusu olamaz.
Özellikle kız çocuklarının cinsel istismara uğradığı durumlarda maalesef babalarından destek göremediklerini şahit oldum. Çocuk bu yaşadığı istismar olayında ikincil bir örselenmişe maruz kalıyor. Buradan tüm ebeveynlere çağrımdır. Böyle bir durumda asla gizlemeyin, saklamayın hemen şikayetçi olun. Bir çocuk bunu asla istemez. Nasıl bir ruh hali içerisinde olduğunu bilemiyoruz. Bazen kendi çocuklarımızı tanıyamıyoruz. Burada özellikle babalara çok büyük görev düşüyor. Bizimki gibi toplumlarda namus senettir. Hepimiz namuslu insanlar yetiştirmek isteriz. Çocuklarımızı kendimiz de toplumun gerektirdiği gelenek, görenek, dini örfi adetlerimiz gereği özen gösteririz. Cinsel istismar o yüzden toplumumuzda çok ayıplanan bir durum. Buna maruz kalan bir çocuk veya kadınsa çevresinden destek görmesi çok önemli.” ifadelerini kullandı.
Programın tamamını aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz.
