AKÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi ekonomist Prof. Dr. Erdal Demirhan Medya03’de “Ekonomi Dünyası” programında Kadir Kaplan’ın konuğu oldu. Prof.Dr.Demirhan borsadan Türk Lirası’nın değerlenmesine ve yüksek enflasyona kadar bir çok konuda değerlendirmelerde bulundu.
KÜÇÜK YATIRIMCILAR TÜYO HİSSELERDEN UZAK DURMALI
Son dönemlerde borsada artan manipülasyonlarla ilgili değerlendirmelerde bulunan Prof.Dr.Demirhan, “Küçük yatırımcının fazla olduğu ama sermayenin belli kesimlerde toplandığı borsalarda bu tür manipülasyonlar söz konusu olabiliyor. Özellikle hisse senedi fiyatlarının artırılması-azaltılması suretiyle oradan elde edilen getiriler bu manipülasyon yapanlara gidiyor, zarar tabii ki küçük yatırımcılara çıkmış oluyor.Burada özellikle küçük yatırımcının dikkat etmesi gereken Bist 30-100 dediğimiz ya da bilançosuna güvendiğiniz hisse senetlerine yatırım yapmanız.
Kulaktan dolma tüyo olarak adlandırılan birtakım yatırımlar yapılıyor, küçük yatırımcıların yatırım yapma iştahını artırıyor. Bu tür eğilimlerden kaçınmakta fayda var. Küçük yatırımcıların, bütün firmaların bilançolarını teker teker incelemesi pek mümkün değil. Finansal okur yazarlığınız, bilançoları çok iyi takip ediyor olsanız bile. Bilanço bir zaman gerektiren faaliyet. Onun için hisse senedi fonlarına vs. biraz daha profesyonel anlamda fon yatırımcısı olma düzeyine erişmekte fayda var. Portföyü çeşitlendirmek burada önemli bir nokta olabilir. Benim tavsiyem fonlara eğilmek. Hisse senedi fonları mesela. Belli bir komisyon dahilinde Portföy Yönetim Şirketleri sizin tasarruflarınızı değerlendirmiş oluyor. O manipülasyonlardan da bir anlamda korumayı sağlamış oluyor.”
VİZE OLAYINDA SINIR SÖZ KONUSU OLMASA YERLİ TURİSTLER YURT DIŞINA GİDER
Yurtdışında tatil yapmak Türkiye’de tatil yapmaktan daha uygun diyen Prof.Dr.Demirhan şunları söyledi: “Gelir seviyesinin çok düşük olduğu ekonomilerde tüketim davranışlarıyla, üreticilerin fahiş fiyat uygulamalarının önüne geçmek çok zor. Daha yeni gelir dağılımı istatistikleri yayınlandı. Gelir dağılım istatistiklerine baktığımızda nüfusun en üst tabakası olan %20 yaklaşık 16 Milyon kişiden bahsediyoruz. Gelirin %48 ini alıyor. Alt gelir grubundaki kişiler çok fazla harcama yapamıyor. Yurt dışındaki bir montu Türkiye'de aldığınızda daha fazla fiyata satılmasının en önemli nedenlerinden biri firmaların daha yüksek kâr elde etme eğiliminde olması. Ama diğer taraftan Türk lirasının değerli olmasından kaynaklanan bir durum. Mesela 50 dolarlık bir mont! Türkiye'de kur 50 TL veya 60 yıl TL. olsa daha farklı bir fiyata satılmış olacak.
Türk lirası değerli kalmaya devam ettiği sürece yurt dışından mont, ayakkabı almak, tatile gitmek veya yurt dışından herhangi bir ürünü getirmek her zaman için uygun, hesaplı olacak. Büyük bir ihtimalle 2026 yılında da bunu yaşayarak göreceğiz. Türkiye'de Antalya veya İzmir'deki tatil destinasyonlarındaki otel fiyatlarına da baktığınızda Roma, Venedik veya Barcelona'da çok daha uygun fiyatlarla tatilinizi geçirmeniz mümkün olabilir. Eğer vize olayında bir sınır söz konusu olmasa, kolay bize alınabile büyük bir ihtimalle Türkiye'de tatil yapabilme olanağına sahip olan yerli turistlerin büyük bir çoğunluğu yurt dışına gider.”
TÜRKİYE’DE RESMİ ENFLASYON HEDEFİ %5
Türkiye’deki enflasyonun Avrupa ve Amerika’ya göre çok yüksek olduğunu ifade eden Prof.Dr.Demirhan şunları söyledi:
“Çok yüksek bir enflasyonla uzun yıllardır yaşıyoruz. 2023-2024 yılını %64’le bitirmişiz. 2025 yılını da 31 civarında kapattık. Bunlar yüksek enflasyon oranları. Fiyat istikrarı kavramını çok kullanıyoruz. Fiyat istikrarı ne demek? Fiyat istikrarı tüketicilerin, yatırımcıların çok fazla kaale almadığı, tüketim-yatırım kararlarında çok dikkate almadığı kadar enflasyon oranı.Burada fiyat istikrarı dediğimiz düşük enflasyon. Arzu edilen fiyat istikrarı tam adını koymamız gerekirse % 2-3’lük enflasyon oranlarıdır. Bugün Avrupa'da dün açıklandı %2 enflasyon oranı. Amerika'ya bakıyoruz %3 enflasyon ki bunlar yıllık. Bu şu anlama geliyor: 100 liraya almış olduğunuz bir ürün bir yıl sonra 103 lira. Yavaş yavaş arttığı için kimse hissetmiyor. Buna biz fiyat istikrarı diyoruz.
Bizde %30’lar. Her ne kadar düşüyor olsa da çok yüksek oranlar. Bizde ki enflasyon hedefi normalde %5. Bizim resmi enflasyon hedefimiz %5. Enflasyon raporlarında ilan edilenler ara hedef. Hatta daha önceden tahmin deniyordu. Sonra Merkez Bankası ara hedefe çevirdi. 2026 ara hedef %16. Bu yılın sonunda %16 öngörüyor. Büyük bir ihtimalle bu tabi tutmayacak, gerçekleşmeyecek. Biz 2026 yılında 20’leri çok konuşacağız.” ifadelerini kullandı.
Programın tamamını aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz.